Кыргыздын устукан тартуу салты

Кимге кайсы устукан тартылат? Салттуу меймандостуктун жана улууну урматтоонун эрежелери.

Мал союу алдындагы даярдык

Тазалоо
Ичеги-карыны таза болушу үчүн малды соёрдон мурун кеминде 10-12 саат ачка кармоо зарыл.
Бата кылуу
Бата кылуу
Малды кыбылага каратып өңгөрөт. Касапчы жараткандан жакшылык тилеп, бата кылат. Бул — малды адалдап союунун башкы шарты.
Мууздоо
Күрөө тамырын кесип мууздайт. Кан толук агып бүткөндөн кийин гана моюн омурткадагы жүлүн үзүлөт.

Жиликтөө процесси

Мал союунун жана этти жиликтерге ажыратуунун этаптары.

Кой
Кой жиликтөө
Жылкы
Жылкы жиликтөө
Уй
Уй жиликтөө

Ичеги-карын жана субпродукттар

Жөргөм
Жөргөм
Ичегини жана карындын майын колдонуп өрүлгөн чүйгүн тамак. Келген меймандарга сый катары тартылат.
Чучук
Чучук
Жылкынын этинен жана казысынан жасалган эң даамдуу сый тамак. Жылкы союлганда алгачкылардан болуп тартылат.
Быжы
Быжы
Койдун канына, бооруна и күрүч кошулуп ичегиге куюлган салттуу деликатес.
Олобо
Олобо
Сүт куюлуп даярдалат. Өтө назик жана жумшак болгондуктан бааланат, ар кандай сыйлуу конокторго берилет.

Баш жана куймулчак

  • Баш
    Баш Эң сыйлуу конокко (аксакалдарга) тартылат.
  • Куймулчак
    Куймулчак Эң сыйлуу аялга (байбичеге) тартылуучу устукан.

Сан жиликтер

  • Жамбаш
    Жамбаш Эң улуу, кадырман аксакалга берилет. Эң сыйлуу устукан.
  • Жото жилик
    Жото жилик Чүкөлүү жилик. Улуулугу боюнча экинчи орунда.
  • Кашка жилик
    Кашка жилик Улуулугу боюнча үчүнчү орунда. Сыйлуу конокторго.

Кол жиликтер

  • Далы
    Далы Негизинен сыйлуу аялдарга (апаларга) тартылат.
  • Кар жилик
    Кар жилик Көбүнчө эркектерге, орто курактагыларга берилет.
  • Карчыга
    Карчыга Кабыргасы кошо берилүүчү сыйлуу устукан.

Башка мүчөлөр

  • Төш
    Төш Күйөө балага же турмушка чыккан кызга берилет.
  • Омуртка
    Омуртка Балдарга жана жаштарга берилүүчү бөлүктөр.

Аймактык өзгөчөлүктөр

Түндүк

Сан жиликтер эң жогору бааланат. Баш жаштарга берилиши мүмкүн.

Түндүк-Батыш

Далы өтө сыйлуу. Кол жиликтерге чоң маани берилет.

Түштүк

Башты жаш конокко ("жолу ачылсын" деп) берүү салты бар.